‘Ik kan eigenlijk alles. Hij kijkt gewoon.’

‘Ik werd altijd omschreven als iemand die een beetje op de achtergrond stond. En zo was dat ook toen ik nog geen blindengeleidehond had’, begint Janice. ‘Je zoekt altijd een persoon die je ergens mee naartoe neemt. Die je letterlijk bij de arm neemt. Dus je hoeft ook niet zoveel. Toen kreeg ik Urley, een hele knappe golden retriever waar iedereen een opmerking over maakte. Dan word je gepusht om contact te maken en om vragen te beantwoorden. Het is ineens positief waar je over praat. Als mensen naar mijn zicht vragen, dan is dat best een zwaar verhaal. Maar kom je met een leuke hond, dan vragen ze: “Wat doe je dan allemaal?” En dan zeg ik: “Ik kan eigenlijk alles met hem. Hij kijkt gewoon.”
Janice heeft RP (Retinitis pigmentosa), een progressieve oogziekte waardoor ze momenteel met haar ene oog nog 5 procent en met haar andere oog nog 2 procent zicht heeft.

‘Het was gekkenwerk’

De golden retriever Urley is inmiddels met pensioen maar woont nog bij haar en ligt te slapen bij de benen van Janice terwijl ze vertelt. ‘Hij is als hulphond een heel belangrijk hoofdstuk bij mij geweest. Dat ik ook bij het laatste hoofdstuk van hem mag zijn, vind ik zoiets waardevols.’
Urley kwam in haar leven toen ze 18 was. Midden in haar eindexamens was ze bij KNGF Geleidehonden in Amstelveen op schoolinstructie om met Urley te leren samenwerken. ‘Het was gekkenwerk, maar ik heb mijn examens gehaald. Ik heb Urley tijdens mijn hele studententijd gehad en dat was heel gaaf.’

Ruimte om te ontdekken

Met haar eerste blindengeleidehond maakt Janice een grote ontwikkeling door. ‘Opeens kwam er ruimte om te ontdekken wie ik nou eigenlijk was. Mijn handicap stond niet meer op de voorgrond, maar ik als persoon. Er vielen zoveel obstakels weg, zoals liever niet in drukke gebieden willen komen. Niet in het donker naar buiten gaan, omdat ik hartstikke nachtblind ben. Doordat ik dat opeens wel allemaal kon, heb ik mijn reislustige en impulsieve kant ontdekt.’

Zo is het op haar negentiende niet meer de vraag of ze met de survivaltocht meekan die vanuit haar studie wordt aangeboden, maar hoe. ‘Het was 20 kilometer per dag lopen door de Ardennen lopen met 12 kilo bepakking. Ik heb dat gewoon gedaan en dat was fantastisch, maar zonder Urley had ik dat niet gedurfd.’

Als Urley en Janice een jaar samen zijn, gaat ze op kamers in een studentenflat in Zwolle en meldt ze zich aan bij een studentenvereniging. ‘Iedereen vond Urley leuk. Negen van de tien keer deed ik op de studentenvereniging zijn tuigje af. Dan kon hij lekker met mensen contact maken en dat hielp mij ook weer om contact te maken. Ik had snel een vriendengroep.’

‘Ineens weer naar blind’

Samen genieten ze van het studentenleven. Richting het einde van haar studie breekt de tijd aan dat Urley met pensioen gaat. Janice is weer aangewezen op haar taststok en de hulp van anderen. ‘Veel vrienden zeiden toen: “O, maar je bent wel echt slechtziend.” Dat hadden ze eerder niet aan mij gemerkt. Je gaat ineens weer naar blind. Ik had gelukkig een netwerk van mensen die mij uit de brand wilden helpen. Maar dan moet je dus weer met van alles rekening houden. Als ik om negen uur ’s avonds met de trein aankwam en het schemerde, moest ik vragen of iemand mij van het station wilde halen, want dat durfde ik niet meer alleen.’

Ze staat uiteindelijk anderhalf haar op de wachtlijst voor een nieuwe hond en maakt dan een pittige tijd door. Naast een visuele beperking, wordt er bij Janice een neuromusculaire aandoening vastgesteld. ‘Daardoor worden mijn spieren niet goed aangestuurd en bij mij leidt dat tot verkramping. Ik kan nog veel, maar ik moet wel goed mijn energie verdelen.’

‘Ja’ zeggen tegen een hond

Te moeten revalideren en wennen aan de nieuwe situatie terwijl Urley niet meer voor haar werkt, valt haar zwaar. ‘Ik kwam letterlijk niet meer vooruit. Ergens is het fijn geweest dat ik een jaar heb gehad om aan mezelf te werken en fysiek weer wat sterker te worden. Zodat ik bij een jonge hond zou weten hoe ik mijn energie kan verdelen.’
En toen kwam de labrador Willow. ‘Op het moment dat je door KNGF gebeld wordt dat je mag kennismaken met een nieuwe hond, voel je meteen de opluchting: dan kan ik straks eindelijk weer die stap vooruit zetten. In het jaar zonder geleidehond, dat fysiek heel zwaar was, heb je zoveel zin in die drive. Een lichtpuntje waarmee je verder kan. Ik denk dat niemand die niet zelf een geleidehond heeft, kan snappen welk gevoel je moet hebben om ‘ja’ tegen een hond zeggen. Dat je denkt: ik durf me hieraan over te geven. Willow liep tijdens de kennismaking te snel. Maar ik dacht wel: ik ga jou kunnen vertrouwen.’

Voor Willow leek het vanaf het eerste moment klip en klaar: ‘Hij kwam hier binnen en was helemaal overtuigd. Hij maakte gelijk contact met mij, wilde knuffelen en bracht een speeltje. Op een gegeven moment zat hij in Urleys mand als vanaf een troon naar mij te kijken van: dit is gewoon hoe het moet zijn. De instructeur zei zelfs: “Volgens mij wil Willow het heel graag.”’
Ook met Urley was er gelijk een klik. ‘Urley is geen fan van andere honden. Hij is een beetje op zichzelf. Hij ligt nooit lekker in een groep. Dus hij negeert andere honden, maar hij ging opeens proberen te spelen met Willow.’

Ondanks de klik, heeft Willow in het begin een te hoog looptempo. ‘Tenzij ik met Urley liep, want hij wil altijd naast Urley lopen. Dan ging hij lekker relaxed lopen. Daarom vond ik het soms chiller om ze samen mee te hebben. Zo leerde Willow om relaxter te lopen. Verder hebben we veel getraind. Heel veel. Ik vind het leuk om mijn tijd in een hond te investeren, want die gaat zijn hele leven voor jou kiezen om je ogen te zijn. En Urley vindt het allemaal prima. Ook dat hij geen tuig meer om heeft. Als ik een koffietje haal in de stad, heb ik ze vaak samen mee. Dat vindt Urley nog leuk en dan loopt hij achter Willow aan. Ik ben zelf niet groot en ik heb nu twee reutjes die niet per se klein zijn. Dat maakt indruk. Ik had verwacht dat ik veel meer opmerkingen zou krijgen, zo van: “Kan dat wel met twee honden?” Met één arm loop ik met een kruk en aan de andere arm twee honden, maar ze lopen perfect bij elkaar en niet in elkaars weg. Ik snap nog steeds niet hoe, want ik heb daar helemaal niet zoveel voor hoeven doen. Je hebt onderweg altijd mensen die vragen of ze de hond mogen aaien. Nu kan ik zeggen: “De golden wel, de labrador niet.” Dat is echt heel chill.’

Doordat Urley met pensioen is, gaat hij niet meer hele dagen mee. Hij wil zijn parkrondje en af en toe naar de stad vindt hij prima. Meer wil hij niet. ‘Soms kom ik na drie uur thuis en dan ligt hij rozig vanuit zijn mand naar me te kijken, zo van: O, jij ook hier?’
Als Janice langer van huis is, heeft ze genoeg oppasadresjes in de buurt voor Urley. ‘Ik reis regelmatig naar het buitenland, want ik heb een relatie en hij woont in Engeland.’ Met Willow heeft ze inmiddels al twee keer gevlogen.
Binnenkort hoopt Janice te kunnen afstuderen en de volgende plannen krijgen in haar hoofd al vorm. ‘Ik heb ervaren wat er allemaal kan als je een visuele beperking hebt, maar ook als je een chronische ziekte hebt. Na mijn studie wil ik graag als ervaringsdeskundige voorlichting geven en laten zien wat er wel kan. En ik heb de droom om een maatjesproject op te zetten voor jongeren met een beperking die aan het studeren zijn, zodat ze elkaar een beetje op weg kunnen helpen. Ik heb zelf tijdens mijn studie een ambulant begeleider gehad, maar het lijkt me zo mooi als dat stukje begeleiding niet meer vanuit een organisatie hoeft, maar dat jongeren elkaar kunnen helpen.’

Met Willow kijkt Janice vol vertrouwen vooruit. De basis die Urley heeft gelegd, neemt ze mee, terwijl er tegelijk weer nieuwe mogelijkheden ontstaan. Want Willow is overal voor in en laat zich nergens door tegenhouden.