‘Ik red me wel met een stok. Maar het kost me heel veel energie’

Lisa ziet met haar rechteroog helemaal niets meer. Met haar linkeroog ziet ze nog licht, donker en schimmen. ‘Ik ben niet vanaf mijn geboorte blind, maar ik ben wel met een botziekte geboren.’
Door die aandoening raakten uiteindelijk ook haar oogzenuwen beschadigd. ‘Mijn oogzenuwen zijn bekneld geraakt en afgeknepen. Vandaar dat mijn ene oog niks meer ziet en mijn andere oog nog maar een heel klein beetje.’
Als kind onderging ze een beenmergtransplantatie van haar jongere broer. ‘Hij is mijn donor geweest. Zonder dat hij het wist. Hij was toen nog maar een kleine baby.’ Daardoor werd de achteruitgang van haar ziekte gestopt. ‘Sindsdien is het gelukkig stabiel. Het wordt niet beter, maar ook niet slechter.’

Een wereld vol obstakels

Met een witte taststok kan Lisa zich redden. ‘In de straatjes in de buurt zal het nog wel gaan.’ Maar buiten haar vertrouwde omgeving wordt dat lastiger. ‘Als je bijvoorbeeld in een winkelgebied komt, dan staan daar borden, fietsen en er lopen mensen. Dan wordt het ook voor mij al gauw te veel’, vertelt ze. ‘Ik red me redelijk met een stok, maar het kost me wel heel veel energie.’ Waar anderen gedachteloos doorlopen, moet Lisa voortdurend opletten wat er om haar heen gebeurt.

Een moeilijke beslissing

Gelukkig kon Lisa jarenlang vertrouwen op haar eerste blindengeleidehond Inka. Totdat er iets veranderde. ‘Ik merkte dat haar tempo terugliep.’ Na onderzoek bleek dat haar hond pijn had door rugproblemen. ‘Ze zat tegen een hernia aan en we kwamen erachter dat er een zenuw in haar rug bekneld zat.’
Voor Lisa was de keuze meteen duidelijk. ‘Toen heb ik per direct gezegd: ze stopt met werken voor mij. Werken met pijnmedicatie had misschien nog gekund, maar dat wilde ik niet. Dat voelde niet eerlijk tegenover Ikna. Ze had zich al die jaren zo hard voor mij ingezet en ik wilde niet tot het gaatje gaan en haar kapot met pensioen laten gaan.’
Omdat Lisa op de eerste verdieping woont en haar hond geen trap meer mocht lopen, moest ze ook afscheid nemen van Inka als huisgenoot. ‘Dat vond ik vooral heel moeilijk.’

‘Toen werd Ivo een beetje mijn blindengeleidehond’

De blindengeleidehond van haar partner Ivo was toen al overleden. Van de een op de andere dag zaten ze toen allebei zonder een hond. Hoewel Lisa zich met haar stok bleef redden, werd ze afhankelijker van haar omgeving. ‘Ik ben een stuk blinder dan Ivo. Dus Ivo werd een beetje mijn blindengeleidehond. Hij nam mij dan op sleeptouw.’

Weer zelfstandig op pad

Inmiddels heeft Lisa een nieuwe blindengeleidehond: Utah. Een nieuwe hond betekent ook wennen. ‘Ik had met mijn eerste hond echt een hele goede klik. Ik vind dat nog steeds lastig. Dat komt denk ik ook door het plotselinge afscheid.’
Toch ziet ze ook de kwaliteiten van Utah. ‘Er zijn gelukkig ook dingen die zij beter kan dan mijn vorige hond. Zij is echt wel beter in zoekopdrachten en we hebben ook al een goede klik.’

Met Utah hoeft Lisa nu niet meer op Ivo te leunen, maar kunnen ze er weer samen op uit als stel, zonder dat de een de ander moet helpen. Ook spreekt ze graag af met familie en vrienden en hoopt ze snel haar baan als managementassistente bij Defensie weer op te pakken. Voor Lisa is een blindengeleidehond onmisbaar om haar leven te kunnen leiden zoals ze dat wil. Gelukkig heeft ze nu Utah.