‘Met hulphond Ayana krijg ik opnieuw vrijheid’

Op de foto: Claudia met instructeur Marlouke, ADL-assistentiehond Katya en toekomstige assistentiehond Ayana.

Claudia is rolstoelafhankelijk. Haar linkerbeen functioneert niet, ze heeft weinig kracht in haar armen en daarnaast heeft ze ernstige astma. Zelfstandig leven kost haar veel energie. Toch wil ze altijd zo veel mogelijk zelf kunnen doen.

Weg zelfstandigheid

Jarenlang lukte dat met haar eerste hulphond, Rocco. Toen hij onverwachts ernstig ziek bleek en binnen drie weken overleed, viel alles weg. Niet alleen het verdriet om een geliefde hond, maar ook de zelfstandigheid die hij haar gaf.

Partner weer mantelzorger

‘Na zes jaar samen viel ik in een enorm gat’, zegt ze over die periode. Zonder hulphond werd haar toenmalige echtgenoot opnieuw haar mantelzorger. Claudia: ‘Dat trekt een zware wissel op een relatie. Juist daarom is een ADL-assistentiehond zo belangrijk. Je partner kan gewoon je partner blijven.’

‘Het ging niet’

In die periode merkte Claudia opnieuw hoe zwaar afhankelijkheid kan zijn. Ze wilde anderen niet tot last zijn en probeerde veel zelf op te lossen. Maar door haar niet functionerende been en ernstige astma lukte dat simpelweg niet en overbelastte ze haar lichaam voortdurend. Eigenlijk ging het helemaal niet, herinnert ze zich.
Het duurde lang voordat Claudia weer wat perspectief kreeg. ‘Ik heb KNGF op een gegeven moment zelfs gebeld en gezegd: als ik weet dat er over een paar maanden een hond komt, houd ik mijn psychologiepraktijk open. Anders red ik het niet meer. Katya kwam gelukkig precies op tijd.’

Katya veranderde alles

Met Katya in haar leven hoefde Claudia niet meer de hulp van anderen in te schakelen. ‘Om vijf uur ‘s ochtends opstaan zodat mijn man mij kon helpen voordat hij naar zijn werk ging, hoefde gelukkig niet meer. Ik kon mijn eigen ritme bepalen.’ Katya hielp met van alles: aankleden, voorwerpen oprapen en deuren en lades openen. Dankzij haar inzet hoefde er geen thuiszorg te komen. En ze kon haar praktijk draaiende houden.

Meer dan een hulp

Met assistentiehond Katya aan haar zijde zette ze die praktijk nog jarenlang voort. ‘Katya was ontzettend zen. Ze leidde mijn cliënten nooit af. Ik kon haar prima in de ruimte hebben. Ze was zo fantastisch dat ze mijn puffer al bracht voordat ik zelf doorhad dat ik een astma-aanval kreeg.’

Afscheid nemen uit liefde

Na jaren trouwe dienst kwam het moment waar iedere cliënt tegenop ziet: het pensioen van de hulphond. ‘Dat was echt een dilemma. Hoe neem je afscheid van een hond die zo veel voor je heeft betekend?’ Omdat Claudia vanwege haar astma niet met twee honden kan leven, kon Katya niet blijven. Ook het idee dat Katya thuis zou moeten blijven terwijl een nieuwe assistentiehond mee op pad ging, voelde niet goed.

‘Dat gaf mij rust’

KNGF vond uiteindelijk een passend pensioengezin. Claudia mocht haar zelf overdragen. ‘Dat was heel waardevol. Natuurlijk deed dat pijn, maar toen ik na een aantal maanden zag hoe gelukkig ze daar was en hoe haar nieuwe leven eruitzag, gaf dat rust.’ Daardoor kon Claudia zich beter openstellen voor een nieuwe hulphond.

Ayana pakt het snel op

Die nieuwe hond werd Ayana. ‘Ook zij geeft mij weer meer regie over mijn eigen leven. Ze helpt me met aankleden en al die dagelijkse dingen die je gedurende de dag doet. Omdat ik weinig kracht in mijn handen heb, laat ik vaak iets vallen. Ayana pakt dat moeiteloos op. Om te voorkomen dat ik de hele nacht in dezelfde houding lig, helpt Ayana mij met draaien in bed. Dat doet ze nu nog op commando, maar ik verwacht dat het straks vanzelf gaat. Ze kan mijn voet weer terug op het voetenplankje van mijn rolstoel zetten als die er af is gevallen. Ze brengt mijn handdoek in de badkamer. Katya kon zelfs mijn rolstoel wegduwen en halen in de badkamer, dat moet Ayana nog leren. Dat doe ik nu met een grijpstok.’

Opmerkzame hond

Ayana is een stuk drukker dan Katya. ‘Ze is natuurlijk jonger, maar heeft zeker een drukker karakter. Ze is vrolijk en enthousiast en ze is zo opmerkzaam. Ze merkt het meteen als er andere dieren of mensen in de buurt zijn. Eerder dan ik en dat geeft me een gevoel van veiligheid. Doordat zij me nu zo goed ondersteunt, hou ik energie over voor andere dingen.’

Vrijwilligerswerk

En die energie gebruikt Claudia volop. Door haar zware astma heeft ze haar praktijk moeten sluiten en werkt ze niet meer. Dat neemt niet weg dat ze van alles doet. Ze zet zich als vrijwilliger in voor Stichting Still, een stichting die herinneringen vastlegt voor een gezin met kinderen tot 21 jaar dat met een overlijden te maken krijgt. Als coördinator plant Claudia de fotoreportages in. ‘Ik regel alles vanuit huis via de telefoon en dat zijn vaak intense gesprekken met verdrietige ouders. Ik ben blij dat ik op deze manier iets kan betekenen. En zo kan ik ook nog wat met mijn vakkennis doen.’

‘Fijn als ik mensen raak’

Daarnaast is Claudia een bevlogen ambassadeur van KNGF Geleidehonden. Tijdens voorlichtingen en evenementen vertelt ze haar toehoorders graag wat een assistentiehond voor haar betekent. Laatst ontving ze een bericht van een stel dat haar verhaal had gehoord tijdens een kijkmiddag van KNGF. Ze besloten daarna puppypleeggezin te worden. ‘Dat vind ik geweldig. Als mijn verhaal mensen raakt en in beweging brengt, is dat ontzettend waardevol.’

Afscheid hoort er bij

Tijdens een voorlichting krijgt ze vaak de opmerking dat men een hond nooit meer zou kunnen afstaan. ‘Ik begrijp dat’, vertelt Claudia. ‘Binnen twee dagen ben je helemaal verliefd op zo’n pup. Maar iemand zoals ik krijgt met diezelfde hond letterlijk vrijheid. Ik zeg er dan bij dat pleeggezinnen niet de enigen zijn die afstand doen. Als cliënt heb je de hond niet altijd voor het leven. Zelf heb ik ook afscheid moeten nemen van Katya.’ Ze wil daarom alle lof uitspreken voor mensen die bereid zijn om een pup dan wel een gepensioneerde hulphond in huis te nemen.

Vooruitkijken met een nieuwe hond

Terwijl Katya geniet van haar welverdiende rust, groeien Claudia en Ayana samen als team. ‘Mensen vragen me nu of Ayana al kan aanvoelen wanneer ik een astma-aanval krijg. Ik weet niet of ze dat ook gaat doen. Ik ben nog met Ayana aan het leren en ontdekken.’ Terwijl ze steeds meer op elkaar ingespeeld raken, maakt ze voorzichtig nieuwe plannen die met een jonge, energieke hond beter haalbaar zijn. ‘Ik hou ervan om een stip op de horizon te hebben’, besluit Claudia. ‘Het lijkt me leuk om ooit een keer met Ayana op vakantie te kunnen.’