Workshop leert mensen eigen huishond inzetten bij stress door PTSS

Herman: ‘KNGF levert volledig getrainde assistentiehonden aan onder meer oud-militairen en –politiemensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Maar voor die honden bestaat een lange wachtlijst. Voor sommige oud-geüniformeerden is het voldoende als hun eigen huishond een paar vaardigheden leert die van pas komen in stressvolle situaties. Voor hen kan deze workshop geschikt zijn.’ KNGF heeft in het verleden zeven “proefworkshops” met dit concept gedaan. Met succes, en nu is de eerste officiële Workshop Ondersteunende Huishond – PTSS afgerond.

Waardevol en troostend

‘Gedurende zes workshopdagen, drie terugkomdagen plus enkele online sessies, leren baas en hond hoe ze elkaar kunnen helpen. We houden de groep klein: minimaal zes en maximaal acht mensen’, vertelt Herman. ‘Vaak zijn hun partners er ook nog bij, plus de betrokken honden, en Sharon en ik als trainers. Zo blijft de groep behapbaar en kun je ook een beetje trainen op maat, want niet iedereen heeft dezelfde behoeften. De één heeft bijvoorbeeld veel nachtmerries en vindt het fijn als de hond hem daaruit kan halen. Iemand anders wil de hond helemaal niet op de slaapkamer en heeft de hond meer nodig als buffer op straat, tussen hem (of haar) en andere mensen. Tegelijkertijd is het voordeel van zo’n groepssessie dat mensen ook van elkaar leren. Het is vaak zo dat oud-geüniformeerden met PTSS denken dat het aan hen ligt dat ze bijna niet meer kunnen functioneren. Als je dan anderen spreekt die hetzelfde ervaren, kan dat heel waardevol en troostend zijn.’

Hond moet het aankunnen

‘We stellen wel enkele eisen aan de honden’, vervolgt Herman. ‘Ze moeten tussen de 1,5 en 7 jaar oud zijn, goed gesocialiseerd en de basiscommando’s kennen. Ook moet een hond het aankunnen om zijn baas te ondersteunen. En dat niet alleen, hij moet vooral plezier hebben in het samenwerken met de baas. Hondenwelzijn staat bij ons voorop, de taak moet passen bij de hond. Het hoeven overigens geen labradors te zijn, zoals die we bij KNGF vaak inzetten. Bij de laatste workshop deden onder andere een Friese stabij, een labradoodle en een Mechelse herder mee. Sommige rassen sluiten we wel uit en sommige honden willen we eerst even zien om te kijken of ze sociaal genoeg zijn om mee te doen, maar dat ging in dit geval goed.’

Signalen leren oppikken

‘Tijdens de workshop leren de bazen hun hond beter lezen. We gaan uitgebreid in op hondentaal. De deelnemers krijgen ook belangrijk huiswerk: ze moeten goed inventariseren welke signalen ze zelf uitzenden zodra ze in een situatie stress ervaren. Vaak weten mensen dit zelf niet goed, want het gebeurt onbewust. Om dat helder te krijgen hebben ze ook hun omgeving nodig. Misschien ga je aan je hoofd krabben als je spanning aan het opbouwen bent, of wrijf je steeds in je handen. Het is belangrijk om dat scherp te krijgen, want uiteindelijk willen we dat de eigen hond dat soort signalen oppikt. Dat is het moment waarop hij in actie moet komen om te zorgen dat de stress bij zijn baas niet verder oploopt. De honden leren dus scherp op hun baas te letten.’

‘En we gaan natuurlijk veel oefenen. Veel mensen met PTSS vinden het lastig om op straat onverwacht te worden aangesproken door een onbekende. De hond kan dan optreden als een buffer. Ik stap dan op één van de deelnemers af en vraag bijvoorbeeld waar de HEMA is. De baas leert dan om de hond eerst als een buffer tussen mij en hem of haar in te zetten en kan daarna nog kijken of hij de vraag wil beantwoorden.’

Veilige sfeer

‘Lost een hond alle problemen op? Nee, maar dat geldt ook voor de door ons speciaal opgeleide assistentiehonden. Wetenschappelijk onderzoek naar deze workshop heeft aangetoond dat de kwaliteit van leven van de deelnemers er flink op vooruit gaat. We krijgen positieve feedback van de deelnemers. Ze ervaren minder angst en meer rust, zijn blij met het resultaat en geven aan dat ze hun eigen hond beter hebben leren kennen.’

‘We geven deze workshops op meerdere locaties, onder andere bij een kynologenclub in Apeldoorn. Sharon en ik proberen een fijne, veilige sfeer te scheppen. Ook dat lukt volgens de deelnemers goed. Deze workshopreeks is een mooie, laagdrempelige tool voor mensen met een geschikte hond. Relatief snel geeft hun eigen hond toegevoegde waarde in hun leven. En je hoeft niet lang te wachten voor je mee kunt doen.’

Geen certificering

Krijgt de hond ook een officieel assistentiehonden-dekje? ‘Nee, deze honden krijgen geen certificering en ook geen dekje’, zegt Herman. ‘Maar dat wil deze groep mensen vaak ook niet. Ze willen niet herkenbaar zijn als iemand met een hulphond, of ze lossen het probleem van niet naar de supermarkt durven op een andere manier op, bijvoorbeeld met hun partner. Geen dekje betekent wel dat de hond dus niet per se overal welkom is, restaurants en zo kunnen de hond de toegang weigeren.’