Toegankelijkheid

KNGF Geleidehonden zet zich al jaren in voor verbetering van de toegang voor assistentiehondengebruikers tot allerlei openbare ruimten. Wij vinden dat mensen die gebruikmaken van een assistentiehond overal ruim welkom moeten zijn en mogen rekenen op inclusieve toegankelijkheid.

Wij vertrouwen erop dat gebruikers van assistentiehonden zelf een goede afweging maken of het noodzakelijk is om de hond mee te nemen, wanneer diens veiligheid of welzijn of dat van andere dieren of mensen in het geding komt.

Ondanks de wettelijke bepaling die sinds 2016 actief is, dat een hulphond altijd welkom is, geeft 44% van de hulphondbezitters aan ergens te zijn geweigerd. Wij blijven daarom toegankelijkheid onder de aandacht brengen: een hulphond is altijd welkom.

Uit onderzoek onder cliënten van aangesloten scholen van de Nederlandse Assistentiehonden Branchevereniging (NAHB) blijkt dat toegankelijkheid, ondanks jaren van inzet, nog steeds geen vanzelfsprekendheid is:

• 44% van de hulphondbezitters is weleens geweigerd bij een openbare gelegenheid. Een verdubbeling ten opzichte van 2020, toen dit nog 20% was. 

• Weigeringen komen het vaakst voor bij eet- en drinkgelegenheden (27%), winkels (21%), medische voorzieningen en supermarkten (beide 11%). 

• De belangrijkste oorzaken zijn onbekendheid met het VN-verdrag Handicap, onterecht ingeroepen hygiëneregels, en het niet herkennen van de hond als officiële assistentiehond. 

• Aan ruim 73% werd gevraagd of het een officiële assistentiehond betrof waarvan 67% gevraagd werd dit te bewijzen door middel van een document.  

• Internationaal onderzoek (ADI/IGDF, 2025) laat zien dat Nederland relatief slecht scoort: 79% van de Nederlandse respondenten kreeg weleens met een weigering te maken. 

Achter deze cijfers gaan concrete, dagelijkse situaties schuil: iemand die bij de supermarkt wordt tegengehouden, een hotel dat de hond weigert, een wachtkamer waar onduidelijkheid ontstaat. Voor mensen die voor hun zelfstandigheid afhankelijk zijn van hun assistentiehond, is elke weigering een streep door die zelfstandigheid. 

Wat de wet zegt | Sinds 2016 is het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap wet in Nederland. Deze wet verplicht bedrijven en instellingen zoals winkels, horeca, zorginstellingen, musea om assistentiehonden toe te laten. Weigering mag alleen als een ondernemer kan aantonen dat toelating een onevenredige belasting vormt. Die bewijslast ligt bij de ondernemer, niet bij degene met de assistentiehond.

Wat “welkom” volgens ons betekent | Niet onvoorwaardelijk overal, maar wél als uitgangspunt. Wij vertrouwen op het eigen oordeel van de gebruiker: die weegt zelf af of de hond mee kan, met het oog op diens veiligheid en welzijn. Denk aan een operatiekamer, een IC-afdeling, of een omgeving met extreme drukte of geluid. Dat is een uitzondering, geen reden om toegang standaard ter discussie te stellen.

Wat geen geldige weigeringsgrond is | Hygiëne wordt nog regelmatig aangevoerd als reden om een assistentiehond te weigeren, ook in horecagelegenheden met een open keuken. Sinds de aangepaste Hygiënecode is dit geen geldige weigeringsgrond meer.

Waarom het toch misgaat | De groeiende populariteit van assistentiehonden vermindert de geloofwaardigheid van assistentiehonden als gevolg van on/slecht getrainde honden die overlast veroorzaken en bijdragen aan negatieve ervaringen in openbare ruimtes.

In de meeste gevallen is geen sprake van onwil, maar van onwetendheid bij baliemedewerkers, beveiligers en horecapersoneel die de wettelijke verplichting simpelweg niet kennen of de hond niet herkennen als assistentiehond.

Er zijn signalen dat sommige mensen hun huishonden meenemen en bijvoorbeeld een dekje met ‘hulphond’-opdruk gebruiken, terwijl de hond niet is opgeleid als hulphond.

• Structurele voorlichting bij brancheorganisaties in horeca, retail en zorg over de wettelijke toelatingsplicht voor assistentiehonden.
• Een wettelijk keurmerk om de kwaliteit van assistentiehondenscholen te toetsen aansluitend bij de Europese standaardisering (CEN/NEN) ter bevordering van duidelijkheid, toegankelijkheid en betrouwbaarheid voor alle betrokkenen. Mensen met een assistentiehond kunnen zich vrij bewegen in eigen land, maar ook in de rest van Europa.
• Eenduidige, herkenbare markering van professioneel opgeleide assistentiehonden.
• Registratie en opvolging van weigeringen, zodat structurele knelpunten zichtbaar worden en gericht kunnen worden aangepakt.

Wij roepen beleidsmakers, brancheorganisaties en ondernemers op om deze punten samen met ons op te pakken. Toegankelijkheid is geen gunst, maar een wettelijk verankerd recht en de praktijk moet dat weerspiegelen.

Als in geval van een weigering een gesprek geen uitkomst biedt, kan een antidiscriminatiebureau helpen bij het kijken naar een oplossing en vervolgstappen. Ook kan je hier een melding van maken.

Heb je als beleidsmaker, brancheorganisatie of stakeholder vragen over dit standpunt of wil je met ons in gesprek? Of wil jij als ondernemer meer weten over de wettelijke verplichtingen? Neem contact op met Eveline Mulder | Lentz via e.mulder@geleidehond.nl.