Vuurwerk

Voor veel mensen met een hulphond is december niet altijd feestelijk, maar ook stressvol. Knallend vuurwerk kan hulphonden angstig maken en hun werk tijdelijk onmogelijk maken. Drie op de vijf hulphonden reageren namelijk gespannen of schrikachtig op vuurwerkknallen. Voor onze cliënten betekent dit onzekerheid en vaak extra ondersteuning of aanpassingen in het dagelijkse leven.

Er is een vuurwerkverbod en dat is een stap in de goede richting. Maar zolang de praktijk nog niet overal met dat verbod in lijn is, blijven wij deze boodschap herhalen. Want voor onze cliënten en hun hulphonden staat er elke december opnieuw veel op het spel. KNGF Geleidehonden zet zich in voor veiligere omstandigheden, zodat hulphonden hun werk kunnen blijven doen. Dat doen we zo lang als nodig.

In opdracht van KNGF Geleidehonden deed bureau Markteffect in 2021 onderzoek onder 292 cliënten met een blindengeleidehond, een assistentiehond voor naast de rolstoel, of voor mensen met autisme of PTSS. Daaruit blijkt hoe ingrijpend de vuurwerkperiode is:

• 3 op de 5 hulphonden reageert angstig of gespannen op vuurwerkknallen. 58% van de cliënten ziet daadwerkelijke gedragsverandering bij de hond tijdens deze periode zowel tijdens het werk als in rust.
• 37% merkt dat de vuurwerkperiode een nasleep heeft: honden vertonen ook ná afloop nog angstig of schrikachtig gedrag, op straat én in huis. Sommige hulphonden durven daarna tijdelijk helemaal niet meer naar buiten.
• 4 op de 5 cliënten moet de hulphond actief ondersteunen zodra er vuurwerk wordt afgestoken door zich niet meer te laten begeleiden, andere tijdstippen of stillere plekken te kiezen, of iemand anders te vragen mee te lopen.
• Driekwart ervaart vuurwerkknallen zelf als (heel erg) vervelend; bij cliënten met PTSS loopt dit op tot ruim 9 op de 10.
• Een kwart van de cliënten met nare vuurwerkervaringen geeft aan dat dit al in de aanloop naar oudejaarsavond wekelijks of zelfs dagelijks voorkomt — de vuurwerkperiode begint steeds vroeger en duurt daardoor steeds langer.
• Binnen de groep PTSS-cliënten verhuist 1 op de 5 tijdelijk naar een vuurwerkvrij vakantiepark om deze periode door te komen.

Achter deze cijfers schuilt een simpel gegeven: een hulphond is geen accessoire maar een essentieel hulpmiddel. Als de hond niet kan functioneren, valt voor de cliënt een stuk zelfstandigheid weg precies op het moment dat andere mensen aan het feestvieren zijn.

• Handhaving van het vuurwerkverbod buiten de toegestane periode, zodat de praktijk het verbod ook daadwerkelijk volgt.
• Steek vuurwerk alleen af op oudejaarsnacht, zoals de wet voorschrijft, en houd daarbij rekening met mens én dier.
• Bewustwording bij het brede publiek over de impact van vuurwerk op hulphonden en hun functioneren dit is geen ongemak, maar directe belemmering van iemands zelfstandigheid.

Wij blijven deze boodschap elk jaar herhalen, zo lang als nodig is, totdat hulphonden ook in december veilig hun werk kunnen blijven doen.

• Onderzoek door Markteffect (2021), in opdracht van KNGF Geleidehonden, onder 292 cliënten met een blindengeleidehond, ADL-assistentiehond, of assistentiehond voor autisme of PTSS.
• Video: een diervriendelijk verzoek brede maatschappelijke coalitie roept op tot landelijk vuurwerkverbod.