Op deze pagina lees je wat het PACT-programma inhoudt, hoe het traject verloopt en voor wie het opleiden van een eigen hond tot assistentiehond passend kan zijn.
Investering in tijd, inzet en verantwoordelijkheid
Het Programma Assistentiehond Coaching en Teamtraining (PACT) is bedoeld voor mensen die in dit opleidingstraject zelf een actieve rol willen en kunnen vervullen. Deelname vraagt namelijk een aanzienlijke investering in tijd, inzet en verantwoordelijkheid en is daarmee niet voor iedereen geschikt. KNGF Geleidehonden begeleidt deze PACT-trajecten, die zorgvuldig op maat zijn afgestemd op de combinatie cliënt en hond.
Onder begeleiding van ervaren hondeninstructeurs van KNGF Geleidehonden leidt de cliënt de eigen hond zelf op binnen een intensief en zorgvuldig opgebouwd traject. Daarnaast kunnen wij cliënten die zich nog oriënteren, begeleiden bij het vinden van een geschikte hond om dit traject mee te volgen.
De begeleiding vindt plaats in de thuissituatie en is gericht op de wensen van de cliënt in combinatie met de mogelijkheden van de hond. Aan het einde van het traject volgt een examen. Bij slagen leidt dit tot certificering, met bijbehorend assistentiehondendekje.
Binnen PACT onderscheiden we twee trajecten, die elk inspelen op een andere hulpvraag. Het ene traject richt zich op Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL), het andere op PTSS-ondersteuning voor (oud-)geüniformeerden. Beide trajecten volgen dezelfde zorgvuldige werkwijze, maar verschillen in focus, inhoud en doelgroep.
PACT voor een ADL-assistentiehond
Binnen het PACT ADL-programma werk je met je eigen hond aan ondersteuning bij Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL). ADL-training is bedoeld voor mensen met een lichamelijke beperking die aangewezen zijn op zorg. Tijdens de training leert de hond vaardigheden toepassen die je helpen bij dagelijkse activiteiten en die aansluiten bij jouw persoonlijke situatie.
Omdat iedere cliënt uniek is, wordt het programma voor elke deelnemer volledig op maat samengesteld. De begeleiding vindt plaats in de eigen leefomgeving en sluit aan bij wat haalbaar is voor zowel de cliënt als de hond. De cliënt vervult hierin een actieve en centrale rol, terwijl de begeleiding vanuit KNGF ondersteunt en stuurt waar dat nodig is.
De voortgang van het opleidingstraject hangt af van de ontwikkeling van de cliënt en de hond. Start je met een pup, dan duurt het traject tot officiële assistentiehond via PACT naar schatting ongeveer twee jaar. Begin je met een volwassen hond, dan loopt het traject doorgaans circa één jaar. Het traject vraagt om een blijvende inzet van de cliënt gedurende de hele opleidingsperiode.
Samen met een instructeur van KNGF train je je hond om je binnen- en buitenshuis te helpen bij handelingen die je niet zelf kunt uitvoeren, of die veel pijn, moeite en energie kosten. Zo kan je hond bijvoorbeeld post halen, iets oprapen of de telefoon pakken, maar ook helpen bij het uitkleden of het plaatsen van je benen in de juiste positie in de voetsteunen van de rolstoel. Met hulp van je eigen hond word je zelfstandiger en minder afhankelijk van anderen.
Buitenshuis loopt je hond rustig met je mee naast de rolstoel. In een winkel kan hij bijvoorbeeld boodschappen uit de onderste schappen pakken en deuren openen. Een hond zorgt bovendien voor aanspraak en is vaak een natuurlijke aanleiding voor contact met anderen. Na afronding van de opleiding helpt je ADL-assistentiehond je om zelfstandiger te zijn en meer te ondernemen.
Komt jouw hond in aanmerking voor het PACT-programma?
Je volgt PACT met je eigen hond. Alleen honden die voldoen aan onderstaande criteria komen in aanmerking voor deelname. Heb je nog geen hond en ben je van plan er een aan te schaffen, dan biedt PACT begeleiding bij het zoeken naar een geschikte fokker en hond. Ook in dat geval gelden dezelfde voorwaarden.
Niet elke hond is geschikt om te worden opgeleid tot assistentiehond. Ben je al in het bezit van een hond, dan beoordeelt een ervaren KNGF-instructeur eerst of deze geschikt is voor dit traject. Tijdens een bezoek maakt de instructeur een eerste inschatting. Er wordt gekeken naar het sociale gedrag van je hond en naar zijn gedrag in openbare ruimtes. Deze beoordeling is bedoeld om zorgvuldig vast te stellen of PACT in jouw situatie passend is. In sommige gevallen adviseren we om niet met het traject te starten. Dit doen we wanneer dit niet in het belang is van de cliënt, de hond of de combinatie.
Je hond hoeft bij aanvang nog niet alles te kunnen. Doorslaggevend is of er voldoende potentie is om de benodigde vaardigheden aan te leren. Daarbij gelden de volgende criteria:
- De hond is maximaal 2 jaar oud.
- De hond is sociaal vaardig en vriendelijk naar mensen en andere dieren.
- De hond is lichamelijk in staat om de taken uit te voeren en heeft, wanneer hij volgroeid is, een minimale schofthoogte van 40 cm.
- De hond verkeert in goede gezondheid en krijgt passende verzorging. Vanaf een leeftijd van 12 maanden wordt de hond, onder begeleiding van KNGF, onderzocht bij de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren in Utrecht (UKG) op ED, HD en oogafwijkingen.
- Voor het behalen van het examen moet de hond gecastreerd zijn.
- Het welzijn van de hond staat centraal. Honden (of rassen) met bekende gezondheidsrisico’s worden uitgesloten van deelname.
- Honden die behoren tot zogenoemde hoog-risicorassen, of kruisingen daarvan, worden eveneens uitgesloten van deelname.
Is het PACT ADL-traject passend voor jou?
Om te beoordelen of het ADL-traject passend is voor jou, geldt eveneens een aantal criteria. Deze helpen vast te stellen of het traject aansluit bij jouw situatie en haalbaar is voor jou en je hond.
- Je hebt een lichamelijke functiebeperking en bent daardoor aangewezen op zorg, bijvoorbeeld als gevolg van een dwarslaesie, MS, een orthopedische amputatie, een reumatische aandoening of chronische pijn.
- De inzet van een assistentiehond moet bijdragen aan meer zelfstandigheid en een vermindering van zorgondersteuning. Er is sprake van een duidelijke hulpvraag en voldoende werkaanbod voor de hond (minimaal drie vaardigheden, waarvan ten minste één buitenshuis).
- Je bent in staat de hond te verzorgen, met hem te werken en hem een veilige en geschikte leefomgeving te bieden.
- Loslopen is belangrijk voor het welzijn van de hond. Je kunt je hond vier keer per dag uitlaten, waarvan minimaal één keer per dag 30 minuten loslopen in een veilige omgeving.
- Je bent gemotiveerd en in staat om een actieve rol te spelen in de training van de hond en het onderhouden van zijn assistentievaardigheden.
- Je beschikt over een passend sociaal vangnet voor ondersteuning en opvang van je hond bij ziekte, noodsituaties of andere calamiteiten.
Kosten
De kosten voor deelname aan het PACT-programma kunnen worden vergoed vanuit de Zorgverzekeringswet. KNGF Geleidehonden dient hiervoor, samen met de cliënt, een aanvraag in bij de zorgverzekeraar. Voor deze aanvraag zijn gegevens nodig van jou en je zorgverleners, zoals een indicatiestelling van een ergotherapeut.
De zorgverzekeraar beoordeelt iedere aanvraag afzonderlijk. Wanneer de verzekeraar (in uitzonderlijke gevallen) geen akkoord geeft, dan kijken we samen naar andere mogelijkheden om het traject te financieren. De dagelijkse verzorging van de hond, zoals voeding en kleine benodigdheden, blijft voor eigen rekening.
PACT voor een PTSS-assistentiehond
Binnen het PACT-programma begeleidt KNGF Geleidehonden uitsluitend (oud-)geüniformeerde cliënten die hun eigen hond willen opleiden tot PTSS-assistentiehond. De training en coaching zijn volledig gericht op een brede problematiek die samenhangt met het posttraumatisch stresssyndroom.
Onder begeleiding van ervaren hondeninstructeurs van KNGF Geleidehonden leidt de cliënt de hond zelf op. Dat gebeurt binnen een zorgvuldig begeleid traject. De duur van het traject hangt af van de ontwikkeling van de hond en de cliënt. Als alles goed verloopt, mondt het traject uit in certificering als officiële PTSS-assistentiehond. De hond krijgt daarbij het bijbehorende dekje. De begeleiding vindt plaats in de thuissituatie van de cliënt.
Binnen dit traject leert de hond ondersteuning te bieden bij klachten die samenhangen met PTSS, zoals angstaanvallen, nachtmerries, slapeloosheid en sociaal isolement. De hond ontwikkelt vaardigheden die bijdragen aan rust en regelmaat en die ondersteuning bieden in het dagelijks functioneren. Zo kan een PTSS-assistentiehond helpen om meer houvast en bewegingsvrijheid te ervaren.
Het volgen van PACT voor een PTSS-assistentiehond is uitsluitend mogelijk voor (oud-)geüniformeerden. Dit is omdat de vraag naar ondersteuning met PTSS-assistentiehonden groter is dan het aantal trajecten dat we zorgvuldig kunnen begeleiden. Om de kwaliteit van de begeleiding te waarborgen, is gekozen voor deze afgebakende doelgroep.
Binnen dit traject werkt KNGF Geleidehonden samen met het Nederlands Veteraneninstituut. Deze landelijke organisatie biedt ondersteuning aan (oud-)geüniformeerde beroepsgroepen die ingrijpende ervaringen hebben meegemaakt en brengt expertise in bij de beoordeling en begeleiding van cliënten.
Programma op maat
Omdat iedere cliënt uniek is, wordt het programma voor iedere deelnemer op maat samengesteld. De voortgang van het opleidingstraject hangt af van de ontwikkeling van de cliënt en de hond. We schatten dat het traject tot officiële assistentiehond via PACT ongeveer twee jaar duurt wanneer wordt gestart met een pup, en circa één jaar bij een volwassen hond.
Komt jouw hond in aanmerking voor het PACT PTSS-programma?
Je volgt PACT met je eigen hond. Alleen honden die voldoen aan de onderstaande criteria komen in aanmerking voor deelname. Heb je nog geen hond en ben je van plan er een aan te schaffen, dan biedt PACT begeleiding bij het zoeken naar een geschikte fokker en hond. Ook in dat geval gelden dezelfde voorwaarden.
Niet elke hond is geschikt om te worden opgeleid tot assistentiehond. Ben je al in het bezit van een hond, dan beoordeelt een ervaren instructeur van KNGF Geleidehonden eerst of jouw hond geschikt is. Tijdens een bezoek wordt een eerste inschatting gemaakt, onder andere op basis van het gedrag van de hond richting mensen en andere dieren en zijn gedrag in openbare ruimtes. Deze beoordeling is bedoeld om zorgvuldig vast te stellen of PACT in jouw situatie passend is. Als het traject niet in het belang is van de cliënt, de hond of de combinatie, kan het advies zijn om niet te starten.
Je hond hoeft bij aanvang nog niet alles te kunnen. Doorslaggevend is of er voldoende potentie is om de benodigde vaardigheden aan te leren. Daarbij gelden de volgende criteria:
- De hond is maximaal 2 jaar oud.
- De hond is sociaal vaardig en vriendelijk naar mensen en andere dieren.
- De hond is lichamelijk in staat om de taken uit te voeren en heeft, wanneer hij volgroeid is, een minimale schofthoogte van 40 cm.
- De hond verkeert in goede gezondheid en krijgt passende verzorging. Vanaf een leeftijd van 12 maanden wordt de hond, onder begeleiding van KNGF, onderzocht bij de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren in Utrecht (UKG) op ED, HD en oogafwijkingen. Bij eventuele afwijkingen beslist KNGF in overleg met de specialist van de UKG of de hond geschikt is voor het werk.
- Voor het behalen van het examen moet de hond gecastreerd zijn.
- Het welzijn van de hond staat centraal. Honden (of rassen) met bekende gezondheidsrisico’s worden uitgesloten van deelname.
- Honden die behoren tot zogenoemde hoog-risicorassen, of kruisingen daarvan, worden eveneens uitgesloten van deelname.
Is deelname aan het PACT PTSS-programma passend voor jou?
Ben je geïnteresseerd om jouw eigen hond op te leiden tot PTSS-assistentiehond? Of deelname mogelijk is, wordt bepaald aan de hand van verschillende criteria, waaronder jouw persoonlijke situatie en het werkaanbod voor de hond.
- Je bent (oud-)geüniformeerd en hebt een gediagnosticeerde, beroepsgerelateerde PTSS.
- Je ontvangt een positieve indicatiestelling van een maatschappelijk werker van het Nederlands Veteraneninstituut.
- Je bent in staat de hond te verzorgen, met hem te werken en hem een veilige en geschikte leefomgeving te bieden. Je bent een hondenliefhebber en bereid naast de lusten ook de lasten van een hond te accepteren.
- Je zorgt ervoor dat je hond voldoende kan ontspannen. Loslopen is belangrijk voor het welzijn van de hond. Je kunt je hond vier keer per dag uitlaten, waarvan minimaal één keer per dag 30 minuten loslopen in een veilige omgeving.
- Je bent gemotiveerd en in staat om een actieve rol te spelen in de training van de hond en het onderhouden van zijn assistentievaardigheden.
- Je hebt een duidelijke hulpvraag en voldoende werkaanbod voor de assistentiehond (minimaal drie vaardigheden, waarvan ten minste één buitenshuis).
- Je beschikt over een passend sociaal vangnet voor ondersteuning en opvang van je hond bij ziekte, noodsituaties of andere calamiteiten.
Aanmelden
Aanmelden voor PACT voor een PTSS-assistentiehond verloopt via het Nederlands Veteraneninstituut. De professionals van deze organisatie dragen cliënten voor die zij begeleiden en die mogelijk baat hebben bij deelname aan PACT.
Vervolgens start KNGF Geleidehonden, in samenspraak met het Nederlands Veteraneninstituut, het aanvraagtraject. Bij een positief advies volgt een kennismakingsbezoek bij de cliënt thuis. Tijdens dit bezoek worden vragen besproken en brengen we de wensen en verwachtingen rondom PACT in kaart. Als deelname (nog) niet passend is, bespreken we dat eveneens.
Voor vragen, persoonlijk advies of een vrijblijvend gesprek over het Programma Assistentiehonden Coaching en Teamtraining kun je contact opnemen met Cobi Jonker. Cobi is al geruime tijd werkzaam bij KNGF Geleidehonden en heeft in die periode veel cliënten gesproken en begeleid bij hun vragen en afwegingen.
“Iedere cliënt is uniek en elke hond natuurlijk ook. Ik denk graag mee over een passende oplossing voor iedere specifieke situatie. Neem daarom gerust contact met mij op.”
Heb je vragen over PACT of wil je meer informatie om je aan te melden, neem contact op met onze programmamanager Cobi Jonker.